Bir sargının ömrünü belirleyen şey çoğu zaman tel değil, yalıtım sistemidir: oluk tabanındaki presbant, faz araları, bağlantı uçlarındaki makaron ve son kat vernik. Bu yazıda atölyede en çok kullanılan yalıtım malzemelerini ve nerede hangisini seçmek gerektiğini topladık.
- Yalıtım sisteminin sınıfını en düşük bileşen belirler.
- DMD keçe–film–keçe yapısıyla hem dielektrik dayanım hem vernik tutunması sağlar.
- Oluk astarını uzun kesip kama ile sabitlemek, en sık arızalardan birini önler.
Presbant çeşitleri
| Tür | Yapısı | Nerede kullanılır |
|---|---|---|
| Polyester presbant | Polyester film | Oluk astarı ve faz arası; ince kalınlıklarda ekonomik çözüm |
| DMD Trivoltherm | Keçe – film – keçe (3 katman) | Motor, trafo ve jeneratör sargılarında yaygın; keçe yüzey verniğin tutunmasını sağlar |
| NMN Trivoltherm | Nomex – film – Nomex | Yüksek ısı sınıfı gereken sargılar |
| Sarı / mikalı presbant | Reçineli ya da mika takviyeli | Kama, kapak ve yüksek gerilim zorlanması olan bölgeler |
Kalınlık seçerken iki şeyi birlikte düşünün: delinme dayanımı ve oluk doluluğu. 0,20 mm yerine 0,30 mm presbant, dayanımı artırır ama tel için kalan alanı azaltır.
Makaron seçimi
- Cam elyaf makaron: mekanik dayanımı yüksek, ısıya dayanıklı; bağlantı uçlarında klasik tercih.
- H Class makaron: 180 °C'ye kadar dayanacak şekilde üretilir; ağır çalışan motorlarda kullanılır.
- Akrilik makaron: esnek ve ekonomik; orta sıcaklık uygulamaları.
- Daralan (makaron) boru: uç birleşimlerini sıkı ve düzgün kapatır, ısıyla büzüşür.
Uç çapına göre bir ölçü büyük seçip sıyrılma payı bırakmak, sarım sırasında zaman kazandırır.
Yalıtım sistemini birlikte düşünün
Isı sınıfını en düşük bileşen belirler. 180 °C tel kullanıp 130 °C sınıfı bir astar koyarsanız sistem 130 °C sınıfındadır. Aşağıdaki kontrol listesi işinizi görür:
- Tel ısı sınıfı ile presbant/makaron sınıfı uyumlu mu?
- Oluk astarı, oluk ağzından taşacak kadar uzun mu (kama sonrası kesilir)?
- Faz araları, bobin gruplarının kesiştiği her yerde var mı?
- Bağlantı uçları makaronlanıp bağlandı mı, lehim/kaynak noktaları örtüldü mü?
- Vernik işlemi öncesi sargı kuru ve temiz mi?
Malzemeler
Presbant, makaron, sargı ipi, klemens ve diğer yalıtım malzemeleri için Bobinaj Malzemeleri kategorisine bakabilirsiniz. Tel seçimi için emaye bobin teli rehberimiz yardımcı olur.
Hangi presbant kalınlığını seçmeliyim?
Dayanım ile oluk doluluğu arasında denge kurun. Kalın astar daha güvenli ama tel için kalan alanı azaltır.
H Class makaron nerede gerekir?
Yüksek sıcaklıkta çalışan motorlarda; H Class makaron 180 °C'ye kadar dayanacak şekilde üretilir.
Faz araları şart mı?
Evet. Bobin gruplarının kesiştiği her noktada faz arası yalıtım bırakılmalıdır.
Yorumlar
Deneyimlerinizi paylaşın, sorularınızı yazın. Yorumlar üyelerimize açıktır.